Widzisz białe naloty na języku lub odczuwasz pieczenie w ustach podczas jedzenia? Możesz mieć do czynienia z rozwojem drożdży w jamie ustnej. Ich nadmierna aktywność prowadzi do grzybicy, która może powodować znaczny dyskomfort. Na szczęście ten rozrost można zahamować. Wystarczy w codziennym życiu uwzględnić kilka wskazówek. Zobacz, jak nie dopuścić do rozwoju drożdży w jamie ustnej.
Skąd się biorą drożdże w jamie ustnej?
W mikroflorze jamy ustnej znajdują się głównie bakterie. Grzyby chorobotwórcze stanowią tylko niewielką jej część, tak jak drożdżaki z rodzaju Candida (najczęściej Candida albicans), które zasadniczo nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. U zdrowych osób ich ilość w jamie ustnej pozostaje w równowadze, nie przynosząc ani szkody, ani korzyści. Jednak, kiedy dojdzie do zaburzenia homeostazy organizmu, drożdże stają się patogenem [1] i prowadzą do powstawania zmian chorobowych, takich jak kandydoza. Wówczas na języku, wargach lub na błonie śluzowej policzków i podniebienia pojawiają się objawy grzybicy jamy ustnej. Są to usuwalne, białe lub żółtawe naloty, zaczerwienienie wokół wykwitów, suchość i pieczenie w buzi oraz zaburzenia smaku i nieprzyjemny zapach z ust [2].
Jak powstrzymać rozwój drożdży w jamie ustnej?
Jeśli nie chcesz, żeby drożdżaki w jamie ustnej rozrosły się i wywołały grzybicę, albo chcesz zapobiec ponownemu wystąpieniu objawów choroby, musisz zrozumieć, co sprzyja rozwojowi kandydozy. Do czynników, na które trzeba uważać, zalicza się m.in. [2, 3]:
-
wrodzone lub nabyte zaburzenia odporności np. zakażenie wirusem HIV;
-
leczenie immunosupresyjne i steroidami;
-
zanik nabłonka jamy ustnej;
-
cukrzyca lub inne zaburzenia endokrynologiczne;
-
nowotwory;
-
choroby krwi;
-
długotrwałe przyjmowanie antybiotyków o szerokim spektrum działania;
-
zaburzenia odżywiania i wchłaniania;
-
niedobory żelaza i kwasu foliowego;
-
inwazyjne procedury medyczne;
-
noszenie źle dopasowanych protez lub aparatów ortodontycznych;
-
próchnica;
-
zaburzenia jakościowe i ilościowe śliny;
-
patologiczne zmiany na błonie śluzowej lub tkankach przyzębia;
-
podeszły wiek.
Pamiętaj, że obecność tych chorób, przyjmowanie niektórych leków, czy też zaniedbania żywieniowe lub higieniczne mogą zwiększać rozwój drożdżaków w jamie ustnej.
Jak zapobiec drożdżycy w jamie ustnej?
Zastanawiasz się, jakie działania profilaktyczne ograniczają rozwój kandydozy? Oprócz wyeliminowania przyczyny grzybicy jamy ustnej i czynników sprzyjających zakażeniu bardzo ważne jest porzucenie nieprawidłowych zachowań zdrowotnych. Pamiętaj o tym, że prawidłowa higiena jamy ustnej jest niezbędna w leczeniu i zapobieganiu grzybicy [1]. Szczotkuj zęby co najmniej dwa razy dziennie szczoteczką o miękkim włosiu i nie pomijaj korzystania z nici dentystycznej. Nie zapominaj też o utrzymaniu w czystości protez i aparatów ortodontycznych [3].
Zwróć również uwagę na to, co jesz. Dieta ma bezpośredni wpływ na rozwój drożdży i grzybicze zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. W szczególności ogranicz spożycie rafinowanego cukru i unikaj nadmiaru węglowodanów, ponieważ stanowią pożywkę dla grzyba Candida. Włącz do swojej diety produkty probiotyczne, takie jak jogurt naturalny, kefir i maślanka oraz kiszonki [4].
Pij dużo wody, aby utrzymać nawodnienie jamy ustnej. Jeśli palisz, rozważ ograniczenie lub rzucenie nałogu, ponieważ tytoń szkodzi zdrowiu jamy ustnej i utrudnia gojenie owrzodzeń. Unikaj też nadmiernego używania leków [3]. Regularnie odwiedzaj stomatologa, żeby usuwać kamień nazębny i leczyć próchnicę.
Oczywiście bardzo ważne jest odpowiednie leczenie grzybicy jamy ustnej. Przy kandydozie zazwyczaj stosuje leki o działaniu miejscowym w różnych postaciach np. tabletek do ssania, żelu lub zawiesiny do pędzlowania jamy ustnej. Lekceważona lub zbyt krótko leczona infekcja drożdżakami może przekształcić się w poważniejsze schorzenia, rozprzestrzenić się na cały organizm lub mieć tendencję do nawrotów [3].
Jeśli zauważysz, że charakterystyczne objawy kandydozy jamy ustnej pogarszają się lub nie poprawiają pomimo zastosowanego leczenia domowego, lub nawracają mimo działań profilaktycznych, niezwłocznie skorzystaj z pomocy lekarza.
Artykuł na zlecenie marki Chlorchinaldin
Bibliografia:
1. Kuna A., Wrońska A.K., Candida albicnas w jamie ustnej, Journal of Education, Health and Sport. 2023;27(1):27-37.
2. Hryncewicz-Gwóźdź A., Kandydoza (drożdżyca, kandydiaza) powierzchowna, Medycyna praktyczna dla lekarzy, 2025, witryna internetowa: https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.18.142.1.2. (dostęp: 28.10.2025).
3. Paczkowska I. i in., Wybrane aspekty farmakoterapii kandydoz, Terapia i Leki. 2010; Tom 66(8):539-543.
4. Nagel P., Dieta przeciwgrzybicza – czy faktycznie istnieje?, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, 2017, witryna internetowa: https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/dieta-przeciwgrzybicza-czy-faktycznie-istnieje/ (dostęp: 28.10.2025).