Ból i sztywność stawów należą do dolegliwości, które mogą nasilać się w okresie okołomenopauzalnym i po menopauzie. Nie są tak charakterystyczne jak uderzenia gorąca czy zaburzenia miesiączkowania, dlatego łatwo przypisać je wyłącznie wiekowi, przeciążeniu albo mniejszej aktywności fizycznej. Tymczasem zmiany hormonalne, zwłaszcza spadek poziomu estrogenów, mogą mieć znaczenie dla kondycji całego układu mięśniowo-szkieletowego.
Dlaczego po 45. roku życia częściej bolą stawy?
W okresie okołomenopauzalnym produkcja estrogenów zaczyna się wahać, a następnie stopniowo spada. Hormony te oddziałują nie tylko na układ rozrodczy, lecz także na kości, mięśnie, chrząstkę stawową i inne elementy układu ruchu. Dlatego zmiany ich stężenia mogą współuczestniczyć w pojawianiu się bólu mięśni i stawów, sztywności czy pogorszeniu sprawności fizycznej.
Skala problemu jest znaczna. W opublikowanej w 2026 roku analizie obejmującej ponad 93 tys. kobiet bóle mięśni lub stawów zgłaszało około 57% kobiet w okresie perimenopauzy i 59% po menopauzie, wobec około 40% przed menopauzą. Wyniki wskazują więc, że dolegliwości mięśniowo-stawowe wyraźnie częściej pojawiają się podczas transformacji menopauzalnej i po jej zakończeniu.
Spadek estrogenów nie działa jednak w izolacji. W tym samym czasie mogą ujawniać się lub nasilać choroba zwyrodnieniowa stawów, przeciążenia, utrata masy i siły mięśniowej czy problemy wynikające z wcześniejszych urazów. Na odczuwanie bólu wpływają również gorszy sen, stres i spadek aktywności fizycznej. Dlatego przy nowych lub nasilających się dolegliwościach warto oceniać cały obraz zdrowia, a nie zakładać automatycznie, że ich jedyną przyczyną są hormony.
Co pomaga na ból i sztywność stawów w okresie okołomenopauzalnym i po menopauzie?
Najważniejsze jest regularne utrzymywanie stawów w ruchu. Przy dolegliwościach zwyrodnieniowych podstawą postępowania są ćwiczenia dopasowane do możliwości – zarówno wzmacniające mięśnie otaczające stawy, jak i poprawiające ogólną wydolność. Początkowo aktywność może chwilowo nasilać dyskomfort, ale regularne ćwiczenia pomagają zmniejszać ból i poprawiać sprawność.
Jeśli występuje nadwaga lub otyłość, nawet umiarkowane zmniejszenie masy ciała może odciążyć przede wszystkim stawy kolanowe i biodrowe, poprawić funkcjonowanie i ograniczyć dolegliwości.
Znaczenie ma także sposób odżywiania. W codziennej diecie warto zadbać o:
-
odpowiednią podaż białka – ważnego dla utrzymania masy i siły mięśniowej;
-
wapń i witaminę D – istotne dla prawidłowego funkcjonowania układu kostnego;
-
warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste – jako element dobrze zbilansowanej diety;
-
źródła nienasyconych kwasów tłuszczowych, np. tłuste ryby morskie, orzechy i nasiona;
-
regularne nawadnianie, szczególnie przy większej aktywności fizycznej.
Jeżeli ból utrzymuje się przez dłuższy czas, wyraźnie ogranicza ruch, pojawia się obrzęk albo przedłużająca się sztywność poranna, warto skonsultować się z lekarzem.
W okresie okołomenopauzalnym łatwo przypisać wszystkie nowe dolegliwości hormonom, tymczasem ich przyczyną może być również choroba zwyrodnieniowa, zapalna choroba stawów, uraz lub inny problem wymagający odrębnego leczenia.
Leki przeciwreumatyczne bez recepty – kiedy mogą pomóc?
W okresie okołomenopauzalnym i po menopauzie warto więc podejść do dolegliwości stawowych wielotorowo: nie rezygnować z ruchu i wzmacniania mięśni, a przy bólu rozważyć także leki stosowane miejscowo. W ofercie Sulphur Zdrój dostępne są leki na ból stawów bez recepty, oparte na naturalnych surowcach uzdrowiskowych.
Bals sulphur żel wyróżnia się zawartością solanki siarczkowej. Działa miejscowo przeciwbólowo, przeciwzapalnie i przeciwobrzękowo, a dodatkowo poprawia mikrokrążenie w tkankach. Zawarte w solance związki siarki uczestniczą w syntezie składników chrząstki stawowej, dlatego lek jest stosowany m.in. w chorobie zwyrodnieniowej stawów, zespołach bólowych kręgosłupa oraz po urazach narządu ruchu.
Maść borowinowa opiera działanie na wodnym wyciągu borowinowym zawierającym m.in. kwasy humusowe i sole mineralne. Jej głównym zadaniem jest łagodzenie dolegliwości bólowych związanych ze stanem zapalnym. Stosuje się ją pomocniczo m.in. w reumatoidalnym zapaleniu stawów, chorobie zwyrodnieniowej, zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa, zespołach bólowych szyi, barków i odcinka lędźwiowego oraz w stanach pourazowych
Reumogel żel również zawiera wodny wyciąg borowinowy, ale jego wskazania są wyraźnie węższe: obejmują chorobę zwyrodnieniową stawów i kręgosłupa. Ma działanie przeciwzapalne, zmniejsza dolegliwości bólowe oraz wspiera procesy naprawcze chrząstki stawowej. Lek ma postać lekkiego żelu i stosuje się go miejscowo na chore stawy i mięśnie.